De groene vingers achter Droomgaard West in Treebeek

Een eigen moestuin onderhouden, samen genieten van de oogst en voor elkaar klaarstaan wanneer dat nodig is. Bij het kleinschalige moestuincomplex Droomgaard West in Treebeek komen tuinieren en gezelligheid op een typisch Brunssumse manier samen.

Op een warme woensdagmiddag in augustus zitten Roger Raes, John Wetzels en Arthur Raes met een drankje op het terras van Droomgaard West. Rondom hen liggen de moestuinen er groen en kleurrijk bij. Groenten rijpen in de zon, insecten vliegen van plant naar plant en hier en daar klinkt het gezang van vogels. 

Het is een tafereel dat goed laat zien wat Droomgaard West is: een plek waar mensen graag tuinieren, maar net zo graag even bij elkaar komen zitten. “Dat sociale stukje hoort er echt bij”, vertelt voorzitter Roger Raes. “Je helpt elkaar op weg en als er iets is, staan we voor elkaar klaar.”

Van huis uit meegekregen

Droomgaard West bestaat sinds 2015 en telt 28 percelen van ieder 50 vierkante meter. De meeste zijn ingericht als moestuin. Er is ook een bloementuin en sommige tuinders combineren bloemen met groenten.

Roger heeft sinds 2019 een eigen perceel en is ook bestuurlijk betrokken. Zijn belangstelling voor tuinieren ontstond al vroeg. Als kind had hij thuis zijn eigen stukje grond. “Dat was echt mijn afdeling”, vertelt hij. “Ik heb het altijd leuk gevonden.”

Ook bij John begon de liefde voor de moestuin thuis. Hij huurt sinds 2023 een perceel bij Droomgaard West. Zijn vader was mijnwerker en onderhield daarnaast een moestuin, zoals vroeger veel gezinnen in de mijnstreek dat deden. Verse groenten kwamen gewoon uit de eigen grond. “Blijkbaar is die interesse toch overgedragen op de volgende generatie”, zegt John.

Arthur groeide eveneens op met een grote tuin bij zijn ouderlijk huis. Tegenwoordig is een perceel bij Droomgaard West voor hem precies groot genoeg. Hij heeft niet alleen een eigen tuintje, maar is ook bestuurlijk betrokken. Daarnaast zorgt hij ervoor dat het complex op woensdag geopend is voor bezoekers.

Samen verantwoordelijk voor de tuin

Een eigen perceel brengt vrijheid, maar ook verantwoordelijkheid met zich mee. Tuinders verzorgen hun stukje grond zelf en doen daarnaast twee keer per seizoen twee uur gezamenlijk onderhoud. Tijdens die klusuren worden de gedeelde delen van het complex aangepakt.

Goed onderhoud is belangrijk. Niet alleen voor de eigen oogst, maar ook voor de naastgelegen tuinen. Toch wordt er bij problemen niet meteen met een beschuldigende vinger gewezen. “Als iemand zijn tuin niet kan bijhouden, vragen we eerst of er iets aan de hand is en of we kunnen helpen”, vertelt Roger. “Als iemand ziek is en het aangeeft, zorgen we er samen voor dat de tuin wordt bijgehouden.”

Doordat Droomgaard West kleinschalig is, kennen de tuinders elkaar goed. Via een gezamenlijke groepsapp houden ze contact. Wie (onverwacht) op vakantie gaat, hoeft zich geen zorgen te maken over uitdrogende planten. “Dan houdt iemand anders je tuin in de gaten en geeft die water”, zegt Roger. “Dat stemmen we gewoon onderling af.”

Zaaien, oogsten en kennis delen

Niet alleen het werk wordt gedeeld. Wie groenten, fruit, plantjes of zaden over heeft, laat dat weten of legt de oogst klaar voor een ander. Er is zelfs een kleine zadenbank waar tuinders zaden met elkaar kunnen ruilen.

Ook bijzondere vruchten vinden hun bestemming. Zo groeien er kweeperen en mispels. Een deel van de oogst wordt geruild bij een plaatselijke groenteboer, bijvoorbeeld voor mandarijnen of ingrediënten voor soep. Rond Sinterklaas kunnen die mandarijnen vervolgens weer worden uitgedeeld.

Wie nog niet zo ervaren is met tuinieren, kan bij de andere tuinders terecht met vragen. Iedereen weet wel iets, maar niemand weet alles. Door ervaringen uit te wisselen, helpen de tuinders elkaar vooruit.

Leren in de schooltuin

Droomgaard West is er ook voor een nieuwe generatie tuinders. Basisschool Benjamin beschikt op het terrein over schooltuinen. Kinderen ontdekken er hoe groenten groeien en wat daarvoor nodig is.

Onlangs is een nieuwe kas geplaatst, waardoor het tuinseizoen eerder kan beginnen. In maart of april kunnen de kinderen al voorzaaien, zodat ze vóór de zomervakantie meer van de ontwikkeling van de planten meemaken. Dat is belangrijk, want juist wanneer veel groenten klaar zijn om geoogst te worden, is de school normaal gesproken gesloten.

Samen met een moestuincoach wordt gekeken naar gewassen die vroeg of juist laat in het seizoen groeien. Zo kunnen de kinderen zowel voor als na de zomervakantie zelf aan de slag. Ze leren niet alleen waar hun eten vandaan komt, maar ervaren het ook met hun handen in de aarde.

Steeds meer natuurlijk evenwicht

In Droomgaard West staan ongeveer vijf bijenvolken. Samen met vogels, vlinders en nuttige insecten zoals lieveheersbeestjes dragen ze bij aan de biodiversiteit. Roger merkt dat er langzaam een natuurlijker evenwicht ontstaat. Waar zijn planten in andere jaren soms vol bladluizen zaten, heeft hij daar nu veel minder last van. Andere insecten helpen mee om plagen in toom te houden.

Ook met water wordt bewust omgegaan. Tuinders vangen regenwater op in grote vaten en gebruiken dat om hun planten tijdens droge perioden water te geven. Iedereen blijft verantwoordelijk voor zijn eigen tuin, maar ook daarbij springen mensen voor elkaar in als dat nodig is.

Van vlaai tot pizza

Naast tuinieren is er altijd ruimte voor gezelligheid. Door het seizoen heen organiseert Droomgaard West kleine activiteiten, zoals een Italiaanse avond. Er is een barbecue en in de steenoven worden pizza’s, brood of zelfgemaakte vlaaien gebakken.

Fruit uit de tuin krijgt daarbij graag een hoofdrol. Van geoogste pruimen maakt de ‘huisbakker’ bijvoorbeeld een verse pruimenvlaai. In het verleden werden van lavendel uit een van de tuinen geurzakjes gemaakt en tijdens een open dag verkocht.

Kom langs!

Op de laatste zondag van september sluit Droomgaard West het tuinseizoen af met een open dag tijdens de Braderie Treebeek. Bezoekers kunnen dan rondkijken en iets eten of drinken. Tot die tijd is het complex iedere woensdag én zondag in de even weken van 11:00 tot 15:00 uur geopend. Kom een kijkje nemen als je nieuwsgierig bent naar wat er allemaal achter de poort groeit. In de wintermaanden gaat de tuin in rust.

Droom je ook van een eigen moestuin? Hoewel er momenteel geen percelen vrij zijn, kun je je aanmelden via stichtingdroomgaardwest@gmail.com. Zodra een perceel vrijkomt, neemt Stichting Droomgaard West contact met je op.