Internationale Veteranendag Brunssum: van een lach tot een traan

Veteranendag in Brunssum draait om herdenken, erkennen en verbinden. Het is een spannende dag waarop verhalen samenkomen. Van vroeger en nu. Van militairen en burgers. Van stilte en gesprek. Achter dit evenement staat Stichting Veteranen Brunssum, met Remko Lust als oprichter en voorzitter. Samen met Bart Baeten, ook onderdeel van de club, vertelt hij het verhaal van een dag die veel meer is dan alleen een herdenkingsceremonie.

Ontstaan vanuit gemis

Het idee voor Veteranendag Brunssum ontstond elf jaar geleden vanuit een gevoel dat Remko niet losliet. Na twee uitzendingen en 8,5 jaar dienst bij defensie merkte hij hoe belangrijk het is om elkaar te blijven ontmoeten. “Veteranen begrijpen elkaar zonder veel woorden,” legt hij uit. “Dat kameraadschap wil je vasthouden.”

Die behoefte is er nog steeds. Elke vrijdagavond komen veteranen samen op het Military Meeting Point in Brunssum. Vanuit daar groeide Veteranendag uit tot een gezamenlijk initiatief, gedragen door werkgroepen en vrijwilligers.

“We doen dit echt samen,” vertelt Remko. “Maar het blijft een beladen dag. De spanning en stress horen erbij.”

Midden in de stad

Veteranendag wordt bewust midden in de stad georganiseerd. Niet achter gesloten hekken, maar op het Lindeplein. “Erkenning en waardering krijg je pas als je naar buiten treedt,” zegt Remko. “Daarom willen we burgers erbij betrekken. Zo open mogelijk.”

De herdenking is kort en krachtig. Een moment van stilte, van respect. Daarna volgt een parade, die elk jaar drukker wordt bezocht. In de middag verschuift de aandacht naar ontmoeting. Gezinnen zijn welkom, er zijn activiteiten voor jong en oud en ruimte voor gesprek. “Het thuisfront wordt vaak vergeten,” benadrukt Remko. “Terwijl zij net zo goed onderdeel zijn van dit verhaal. Door het laagdrempelig te maken, durven mensen ook makkelijker vragen te stellen.”
 

“Veteranen zijn geen ‘oude mannetjes’. Het kunnen ook jonge mensen zijn. Ik was zelf pas 21.” - Remko Lust

Internationale verbondenheid  

Uniek aan Veteranendag Brunssum is het internationale karakter. Vanuit de nabijheid van JFC sluit de dag aan bij een internationale gemeenschap. Veteranen uit o.a. Nederland, België, Duitsland, Engeland, Luxemburg en Spanje vinden inmiddels hun weg naar Brunssum. Een van hen is Bart Baeten, een Belgische veteraan die al enkele jaren betrokken is bij Veteranendag. Hij diende veertien jaar bij defensie en werd drie keer uitgezonden. Voor hem laat Brunssum zien dat veteraanschap geen grenzen kent. “Het maakt niet uit uit welk land je komt,” zegt hij. “Op deze dag zijn we allemaal gelijk. Je hoort erbij, je wordt begrepen. Dat geeft een warm gevoel.”

Een dag vol emoties

Wat Veteranendag bijzonder maakt, is de gedeelde ervaring. Jong of oud, recent uitgezonden of al jaren thuis: iedereen draagt een rugzak. Herinneringen komen terug. Soms verdrietig, soms mooi. “Je snapt elkaar,” zegt Remko. “Zonder uitleg.”

Voor Remko is de minuut stilte het meest aangrijpende moment. “Dan denk je aan de jongens die er niet meer zijn. Door geweld, of door zelfdoding.” Voor Bart zit de kracht in het gevoel van gelijkwaardigheid. “Dat je samen stilstaat, ongeacht rang of afkomst.” Na de ceremonie ontstaat ruimte voor ontspanning. Even praten, iets drinken. Oude bekenden treffen elkaar soms na tientallen jaren weer. “Vorig jaar kwam ik een collega tegen die ik dertig jaar niet had gezien,” vertelt Remko. “Ook mee op uitzending geweest. Dat soort momenten blijven je bij.” Die mix van gevoelens maakt de dag intens. “Het is een dag van oneindige emoties,” zegt Remko. “En juist daarom zo waardevol.”

Typisch Brunssums

Volgens Remko en Bart is Veteranendag Brunssum onderdeel van de verbondenheid in de stad. Die doet denken aan het mijnverleden. “Kameraadschap zoals je die bij defensie kent, zie je hier ook terug,” zegt Bart. Er voor elkaar zijn.” Dat blijkt ook uit de belangstelling. Tijdens het herdenkingsmoment staan er rond de duizend mensen op het Lindeplein. “Het leeft hier,” zegt Remko. “Het is wat gewoner om een militair uniform op straat te zien. Mensen zijn betrokken. Dat zegt iets over Brunssum.”

Niet zomaar een event

Het organiseren van Veteranendag vraagt veel. Praktisch, maar ook mentaal. Maanden voorbereiding, afhankelijk zijn van anderen, hopen op goed weer. “Gezonde spanning,” noemt Bart het. “Even dat tandje erbij.” Voor Remko komt de ontlading na de parade. “Dan loopt het en zie je iedereen genieten. En dan en weet je weer waarvoor je het doet.”  De betekenis van veteraanschap. Wat hopen zij dat bezoekers voelen als ze naar huis gaan? Voldoening. Begrip. Een dag met een lach en een traan. Voor veteranen: het gevoel dat ze gezien zijn. Voor burgers: inzicht in wat veteraanschap werkelijk betekent.

De betekenis van veteraanschap

Wat hopen zij dat bezoekers voelen als ze naar huis gaan? Voldoening. Begrip. Een dag met een lach en een traan. Voor veteranen: het gevoel dat ze gezien zijn. Voor burgers: inzicht in wat veteraanschap werkelijk betekent.

“Wij hebben gediend, zodat het hier rustig en goed leven blijft. Vrijheid is niet overal vanzelfsprekend.” - Bart Baeten

 

Elk jaar op of rond 19 september
De jaarlijkse internationale Veteranendag Brunssum vindt plaats op of rond 19 september. Op deze datum werd Brunssum in 1944 bevrijd door de leden van de Combat Command A 2nd armored division. Bijgenaamd “Hell on wheels”. Deze veteranen hebben toen veel betekend voor onze vrijheid en daarom lijkt het ons goed dat we Veteranendag Brunssum op of rond deze datum blijven organiseren.